Extra-300L i Robert Kowalik
Extra-300L i Robert Kowalik

Extra-300L to jeden z najlepszych samolotów akrobacyjnych na świecie. Decydują o tym niezwykłe właściwości lotne, przede wszystkim doskonała manewrowość i wyjątkowo duża wytrzymałość na silne przeciążenia. Dzięki tym cechom maszyna jest w stanie wykonywać wiele ekstremalnie trudnych ewolucji powietrznych z wyższej półki, do których należą na przykład odwrócone beczki autorotacyjne.
 
Robert Kowalik swoją przygodę z lotnictwem rozpoczął w 1984 roku. Zaczął od szybowców, a w cztery lata później przesiadł się za stery samolotów. Od wielu lat lata wyczynowo w klasie Unlimited Advanced. Kariera lotnicza naszego mistrza jest naprawdę imponująca, ponieważ od 22 lat nieprzerwanie uczestniczy w wielu zawodach i pokazach międzynarodowych. Na co dzień Robert Kowalik jest pilotem liniowym samolotu Boeing 737 oraz pilotem-instruktorem Aeroklubu Radomskiego.

Samolot Extra-300L wymaga od pilota równie dużych umiejętności, ponieważ szybkość reakcji maszyny na wychylenie sterów jest po prostu błyskawiczna. Innymi słowy maszyna wykonuje obrót zanim jeszcze pilot skończy swój ruch sterami, a planowana figura akrobacyjna powstaje dosłownie w mgnieniu oka. Nic więc dziwnego, że osiągi Extry-300 robią wrażenie nawet na wytrawnych amatorach awiacji. Dopuszczalne przeciążenia na tym samolocie sięgają +/- 10g, a szybkość obrotu wokół własnej osi podczas wykonywania figur wynosi około 360 stopni na sekundę. Natomiast prędkość podczas rozpędzania w pionie do dołu dochodzi nawet do 400 km/h.
 
Konstrukcja samolotu również przyczynia się do jego niezwykłych możliwości technicznych. Kadłub jest skonstruowany na bazie kratownicy, a skrzydła zbudowane z kompozytu, co zwiększa lekkość i wytrzymałość maszyny. Profil skrzydła jest symetryczny i umożliwia wykonywanie akrobacji zarówno w locie normalnym jak i odwróconym. Amerykański silnik Lycoming o mocy 300 koni mechanicznych dopełnia całości.
 
Extra-300 została zaprojektowana specjalnie na potrzeby akrobacji wyczynowej. Bierze udział w licznych mistrzostwach świata w akrobacji samolotowej w klasie UNLIMITED i  niewiele jest maszyn, które mogą z nią konkurować. Należy do czołówki najlepszych akrobatów, obok samolotów Edge-540, CAP-232 i legendy akrobacji – maszyny Suchoj Su-26. 
Fot. K. Rainka



Fot. Paweł Bondaryk
 
Zobacz także
Zbiórka funduszy

We współpracy z 36. Specjalnym Pułkiem Lotnictwa Transportowego prowadzimy zbiórkę funduszy, mającą na celu wsparcie finansowe Dzieci Pilotów, którzy zginęli w katastrofie samolotu TU-154 pod Smoleńskiem.


Renowacja samolotu typu SB Lim-2 zakończona!  

Dnia 26 maja 2010 roku na lotnisku w Dęblinie odbyły się pierwsze loty próbne odrestaurowanego przez Fundację "Polskie Orły" odrzutowca SB Lim-2. Akcja zakończyła się pełnym sukcesem!



 Fot. P. Buchman

Tym samym spełniło się marzenie wielu pasjonatów lotnictwa. Po kilkunastu latach nieobecności znów można zobaczyć tę wspaniałą maszynę w akcji. Prace renowacyjne trwały nieprzerwanie przez trzy lata, w końcu jednak polska wersja samolotu MiG-15 wzbiła się majestatycznie w niebo, przy akompaniamencie ogromnego huku. Publiczność mogła podziwiać na własne oczy efekt naszych wysiłków podczas XV jubileuszowego Pikniku Lotniczego w Góraszce.

Jak to się zaczęło

fot. J. Kulecki

Dwie maszyny typu Lim-2 zasiliły zbiory Muzeum Lotniczego Fundacji „Polskie Orły” w 2000 roku.

fot. G. Tuszyński

Samoloty te produkowano w naszym kraju w latach 50., na licencji radzieckiego MiG’a-15. Limy były wówczas jednymi  z pierwszych myśliwców odrzutowych w Polskich Siłach Powietrznych. Szybko stały się też podstawowym wyposażeniem rodzimego lotnictwa wojskowego, przyczyniając się tym samym do rozwoju ośrodków przemysłu lotniczego w Polsce. Warto też wspomnieć, że to właśnie na Limach wyszkoliły się całe pokolenia polskich pilotów i asów naszego lotnictwa. Za sterami tego odrzutowca swoje pilotażowe umiejętności doskonalił między innymi jedyny polski kosmonauta, Generał Mirosław Hermaszewski.

fot. W. Hołys

Maszyny wycofano ze służby na początku lat 90., a ostatni lot Lima-2 miał miejsce w 1993 roku. Niedługo po wycofaniu większość z pięciuset maszyn, wyprodukowanych w Polsce, niestety trafiła na złom. Zachowały się nieliczne egzemplarze, ale żaden z nich nie zachował właściwości lotnych. 

fot. W.A.F.

Fundacyjne samoloty Lim-2 i SB Lim-2 trafiły do Góraszki prosto ze zbiorów łódzkiej kolekcji zabytkowych statków powietrznych, należącej do pana Jerzego Lewandowskiego. W 2007 roku Fundacja zdecydowała się podjąć trudne wyzwanie, jakim niewątpliwie jest doprowadzenie obydwu maszyn do stanu lotnego.
 
fot. B. Laskowski

Na pierwszy ogień poszła maszyna Lim-2, wyprodukowana w 1955 roku. Ponieważ stan samolotu nie był zły, bardzo szybko udało się wyremontować silnik na tyle, aby móc go uruchomić. Dzięki temu fani lotnictwa mogli obejrzeć myśliwca na płycie lotniska w Góraszce, podczas dwunastej edycji Pikniku. Udany pokaz kołowania po pasie startowym w wykonaniu samego prezesa Fundacji, Zbigniewa Niemczyckiego, zwiastował początek prac restauracyjnych.

 fot. M. Barszcz, Aviation.net.pl

Latem 2007 roku na warsztat trafił o rok starszy, dwumiejscowy szkolno-bojowy odrzutowiec SB Lim-2. W trakcie procesu renowacji maszyna została całkowicie rozebrana.

fot. G. Tuszyński

Zdemontowano oba skrzydła, tylną część kadłuba oraz silnik i podwozie. Z kabiny pilotów wyjęto wszystkie elementy pilotażowo-nawigacyjne, fotele wyrzucane, a także instalacje hydrauliczne, tlenowe i paliwowe. Wszystkie elementy samolotu zostały poddane przeglądowi, a kluczowe części płatowca poddano także badaniom nieniszczącym. Ponadto przeprowadzono też badania boroskopowe silnika typu Lis-2.
 
fot. P. Buchman

Prace renowacyjne i serwisowe samolotów SB Lim-2 i Lim-2 wykonuje zgrany duet fundacyjnych mechaników – Aleksander Daniluk i Janusz Ziemba. To prawdziwi fachowcy, którzy – jak sami o sobie mówią – zęby zjedli na Limach. Dzięki ich umiejętnościom i cierpliwości, żmudny proces renowacji dotarł  końca. W maju 2010 roku maszyna,pilotowana przez Sławka Hetmana, bez problemów oderwała sie od pasa dęblińskiego lotniska i wykonała serię lotów próbnych. Od tej pory chwalimy się nią nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Mamy szczególne powody do dumy, ponieważ jest to jedyna tego typu latająca maszyna w Europie!
 
Rekonstrukcję samolotów typu Lim-2 wspierają firmy:

FUNDACJA BRE BANKU
www.fundacjabrebanku.pl

PKN ORLEN S.A.
www.orlen.pl

Polkomtel S.A.
www.polkomtel.com.pl

DRABPOL
www.drabpol.pl

MAZTECH
www.maztech.com.pl
 
Autor tekstu: Agnieszka Korotyńska
Fundacja „Polskie Orły”